MUZEUM AUSCHWITZ. Rocznica masowej zagłady Sinti i Romów

2 sierpnia jest w Polsce obchodzony jako Dzień Pamięci o Zagładzie Sinti i Romów. 74 lata temu, w nocy z 2 na 3 sierpnia 1944 r. Niemcy zlikwidowali w obozie Auschwitz II-Birkenau tzw. obóz rodzinny dla Cyganów (Zigeunerfamilienlager). Zamordowano wówczas w komorach gazowych około 4,3 tysiąca dzieci, kobiet i mężczyzn, ostatnich romskich więźniów obozu. Tegoroczne obchody upamiętniające rozpoczęły się 1 sierpnia od ceremonii przy ruinach komory gazowej i krematorium V w byłym obozie Auschwitz II-Birkenau. Natomiast dziś kilkaset osób spotkało się przy pomniku upamiętniającym zagładę Romów i Sinti złożono wieńce i oddano hołd ofiarom. Wśród uczestników rocznicowych obchodów byli m.in. Ocaleni z Zagłady i przedstawiciele organizacji romskich, wicepremier Beata Szydło, przedstawiciele polskiego parlamentu, instytucji europejskich, korpusu dyplomatycznego, społeczności żydowskiej, przedstawiciele władz regionalnych i lokalnych oraz dyrekcja i pracownicy Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. O swojej historii opowiedziała zebranym Rita Prigmore, Ocalała z Zagłady. Mówiła o pobycie w obozie, swojej rodzinie, a także powojennej walce o odszkodowanie. - - Niektórzy ludzie mówią mi: „Nie chcemy już słuchać tych starych historii z czasów nazistowskich, mamy tego dość!” - mówiła Prigmore. - Niestety twierdzą tak też niektórzy politycy. Bardzo mi z tego powodu przykro. Jestem bowiem przekonana, że trzeba koniecznie mówić o historii naszego narodu, Sinti i Romów. Narodu, który nieopisanie cierpiał pod panowaniem nazistów i niestety po dziś dzień doświadcza dyskryminacji, rasizmu i wykluczenia. - 74 lata temu na tej ziemi, na której dziś stoimy, istniało piekło - mówiła podczas swojego wystąpienia wicepremier Beata Szydło. - Oprawcy niemieccy zorganizowali to piekło w sposób niezwykle uporządkowany. Przyjazd na rampę, podział według płci, selekcja wiekowa, przymusowa niewolnicza praca na rzecz totalitarnego, hitlerowskiego systemu lub okrutna śmierć w komorze gazowej. Piekło ułożone w równe alejki, z jednakowymi barakami i ponumerowanymi krematoriami. Miejsce nieludzkie, choć zaprojektowane i wykonane przez ludzi i dla ludzi. - Ofiarami tej niemieckiej fabryki śmierci byli mieszkańcy całej Europy, głównie Żydzi i Polacy, ale także Romowie, Rosjanie, Czesi, Białorusini, Niemcy, Francuzi, Jugosłowianie czy Ukraińcy - dodała pani premier.. Od przypomnienia planów niemieckich nazistów wobec Romów rozpoczęła swoje przemówienie Beate Klarsfeld, honorowy ambasador UNESCO. - Podobnie jak Żydów, również Sinti i Romów uważano za zagrożenie dla tzw. „rasy aryjskiej” i dlatego cała ich społeczność była prześladowana i mordowana: w komorach gazowych Auschwitz-Birkenau, w obozach zagłady w Bełżcu, Sobiborze, Treblince i Majdanku oraz w wielu innych obozach, a zwłaszcza przez Einsatzgruppen za linią frontu wschodniego. Metody mordowania Żydów i Romów również były takie same. Podobnie jak Żydzi, Romowie poddawani byli eksperymentom medycznym, a ich dzieci mordowane tak samo jak dzieci żydowskie. Romów mordowano w całej okupowanej Europie - mówiła Klarsfeld. Beate Klarsfeld nawiązała też do współczesności. - (...) Jesteśmy dziś świadkami, jak osiągnięcia naszego otwartego i demokratycznego społeczeństwa europejskiego, które długo uznawaliśmy za oczywiste, są coraz częściej kwestionowane, a ruchy nacjonalistyczne i populistyczne wprowadzają podziały w Europie i w społecznościach, w których żyjemy. W wielu krajach grozi nam polaryzacja społeczeństwa i szerzenie się skrajnych poglądów. W Niemczech coraz większy wpływ zdobywają nacjonaliści i populiści szerzący poglądy ekstremistyczne i pełne wzgardy dla drugiego człowieka. Drodzy Państwo, Europa ma przed sobą przyszłość tylko wówczas, jeśli nie zdradzi swoich pierwotnych ideałów, swego oświecenia i humanizmu. Nie możemy oddać w ręce populistów tego, na co żmudnie pracowaliśmy przez dziesiątki lat - podkreślała Klarsfeld. Szacuje się, że w obozie Auschwitz Niemcy uwięzili łącznie ok. 23 tys. Romów - mężczyzn, kobiet i dzieci. W obozie zmarło lub zostało zamordowanych ok. 20 tys. Na terenie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, w bloku 13, urządzono wystawę upamiętniająca zagładę Romów i ukazującą szczególny wymiar nazistowskiego ludobójstwa popełnionego na Romach w okupowanej przez nazistów w Europie.