AUSCHWITZ. 18 obrazów byłego więźnia Sonderkommando

18 unikatowych obrazów autorstwa Davida Olère, francuskiego Żyda polskiego pochodzenia, więźnia Auschwitz, członka Sonderkommando, który w swoich powojennych pracach przedstawił tragedię ludzi mordowanych w komorach gazowych niemieckiego obozu Auschwitz-Birkenau, trafiło do Zbiorów Miejsca Pamięci Auschwitz. David Olère urodził się 19 stycznia 1902 r. w Warszawie. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W 1918 r. wyjechał do Berlina, a następnie do Paryża, gdzie osiadł już na stałe. Należał do tzw. szkoły paryskiej. Pracował dla różnych wytwórni filmowych (tworzył scenografie, kostiumy i plakaty reklamowe) m.in. Paramount Pictures, Fox, Gaumont. ( window.MSReady = window.MSReady || [] ).push( function( $ ) { "use strict"; var masterslider_9035 = new MasterSlider(); // slider controls masterslider_9035.control('arrows' ,{ autohide:true, overVideo:true }); masterslider_9035.control('thumblist' ,{ autohide:false, overVideo:true, dir:'h', speed:17, inset:false, arrows:false, hover:false, customClass:'', align:'bottom',type:'thumbs', margin:2, width:140, height:80, space:2, fillMode:'fill' }); masterslider_9035.control('slideinfo' ,{ autohide:true, overVideo:true, dir:'h', align:'bottom',inset:true , margin:80 , size:30 }); // slider setup masterslider_9035.setup("MS59beb0d2c9035", { width : 960, height : 540, minHeight : 0, space : 0, start : 1, grabCursor : true, swipe : true, mouse : true, keyboard : false, layout : "fillwidth", wheel : false, autoplay : false, instantStartLayers:false, loop : false, shuffle : false, preload : 3, heightLimit : false, autoHeight : false, smoothHeight : true, endPause : false, overPause : false, fillMode : "fill", centerControls : true, startOnAppear : false, layersMode : "center", autofillTarget : "", hideLayers : false, fullscreenMargin: 0, speed : 17, dir : "h", parallaxMode : 'swipe', view : "basic" }); window.masterslider_instances = window.masterslider_instances || []; window.masterslider_instances.push( masterslider_9035 ); }); 20 lutego 1943 r. ze względu na żydowskie pochodzenia został aresztowany przez policję francuską i umieszczony w obozie Drancy. Stamtąd 2 marca deportowano go do niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz, gdzie oznaczono go numerem 106 144. Przez cały okres pobytu w obozie pracował w Sonderkommando, specjalnej grupy roboczej zmuszonej przez Niemców do obsługi krematoriów i komór gazowych. – David Olère jest jedynym więźniem Sonderkommando, który swoje traumatyczne przeżycia w cieniu kominów krematoryjnych przelał na papier i płótna. Stąd ich całkowicie unikatowa wartość, jako dokumentów ilustrujących dzieje Zagłady. Pochodzą od naocznego świadka i ukazują zarówno codzienność pracy Sonderkommando, jak i siłę traumy oraz wolę życia mimo wszystko osoby, która przeszła przez najciemniejsze z obozowych doświadczeń. – powiedział dr Piotr M. A. Cywiński, dyrektor Muzeum. – Dotychczas, dzięki Serge’owi Klarsfeldowi w naszym posiadaniu był tylko jeden obraz Olère. W chwili obecnej możemy powiedzieć, że zbiory te stały się największymi zbiorami obrazów namalowanych przez tego autora na świecie. Kilka pozostałych obrazów jest w posiadaniu Yad Vashem i kilka w rękach prywatnych. Kilkadziesiąt szkiców czarnobiałych trafiło też do kolekcji Lohamei haGetaot w Izraelu – dodał Cywiński. – W swoich pracach David Olère łączy artystyczną wizję z dokładnie odtworzonymi realiami obozowej rzeczywistości. Na jego obrazach pojawiają się więc Ci, którzy nie przeżyli, czasem jako twarze-widma świadków przedstawionych na obrazach scen, czasem stanowią oni główny temat dzieła. Olère piętnuje też sprawców tamtych wydarzeń, którzy w jego sztuce również zajmują dużo miejsca. Prace te zawierają również wątki autobiograficzne. Artysta pokazywał to, co trzymało go przy życiu i ostatecznie pozwoliło przetrwać – miłość do żony, znajomość języków, możliwość zdobycia dodatkowej porcji jedzenia. Często też na obrazach widzimy samego autora, z wytatuowanym numerem na ręku, jako więźnia obozu Auschwitz, który widział na własne oczy proces Zagłady – powiedziała Agnieszka Sieradzka, historyk sztuki pracująca w Zbiorach Muzeum. Zdaniem kierownika Centrum Badań Muzeum dr. Piotra Setkiewicza dla naukowców dzieła Olère mają wartość wyjątkową: – Tak naprawdę jego rysunki i obrazy są jedynym ikonograficznym przedstawieniem pracy komór gazowych i krematoriów których detale znali członkowie Sonderkommando. Można z nich odczytać nie tylko szczegóły konstrukcyjne tych budynków. Są one także cennym źródłem informacji na temat pracy i stosunków panujących wśród więźniów Sonderkommando. Muzeum – wraz z wnukiem Davida Olère oraz małżeństwem Serge’a i Beaty Klarsfeldów – planuje zorganizowanie w 2018 roku wystawy czasowej prac tego unikatowego artysty. Pozyskanie 18 obrazów możliwe było dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Auschwitz.org Facebook Twitter Google+ Pinterest Print Email