Ambasador Izraela w kopalni Jawiszowice. Rozmowy o pamięci o więźniach Auschwitz

  We wtorek, 10 listopada 2026 r., ambasador Izraela w Polsce Yaakov Finkelstein odwiedził Zabytkową Kopalnię Węgla Jawiszowice w gminie Brzeszcze. Podczas wizyty poznał historię zakładu, w którym w czasie niemieckiej okupacji do niewolniczej pracy zmuszano więźniów KL Auschwitz. Jak poinformowali gospodarze wizyty, rozmowy dotyczyły zachowania pamięci o ofiarach, edukacji historycznej i możliwości przyszłej współpracy. Jednym z tematów było przekazywanie kolejnym pokoleniom wiedzy o losach więźniów związanych z kopalnią. Więźniów zmuszano do pracy pod ziemią W sierpniu 1942 r. niemieckie władze obozowe utworzyły w Jawiszowicach podobóz Jawischowitz. Pierwszą grupę osadzonych stanowiło 150 Żydów przywiezionych z Francji. Więźniów kierowano do pracy w dwóch zakładach wydobywczych kopalni „Brzeszcze” – w Brzeszczach i Jawiszowicach. Jak podaje Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, był to pierwszy przypadek wykorzystania więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych do pracy pod ziemią. W czerwcu 1944 r. w Jawischowitz przebywało około 2,5 tys. więźniów, głównie Żydów z różnych krajów Europy. Osadzeni pracowali przy załadunku i transporcie węgla, naprawie sprzętu oraz robotach budowlanych. Niedożywienie i wyczerpanie utrudniały im wykonanie narzuconych norm. Więźniów uznanych przez lekarzy SS za niezdolnych do pracy odsyłano do Auschwitz, gdzie większość z nich zamordowano w komorach gazowych.