23 tysiące aut dziennie przez powiat oświęcimski. Korek sięgałby aż do Krakowa

Estimated reading time: 8 minut Przez powiat oświęcimski przejeżdża ponad 23 tys. pojazdów dziennie. Gdyby ustawić je w kolumnie, korek sięgałby do centrum Krakowa. Dane z Generalnego Pomiaru Ruchu 2025. Liczba, która robi wrażenie dopiero w praktyce Przez środek powiatu oświęcimskiego każdej doby przejeżdża ponad 23 tysiące pojazdów silnikowych. Taki wynik odnotowała Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w tegorocznym Generalnym Pomiarze Ruchu — największym badaniu natężenia ruchu drogowego w Polsce, przeprowadzanym co pięć lat i opartym na danych z ponad 2400 odcinków pomiarowych w całym kraju. Liczba robi wrażenie dopiero wtedy, gdy wyobrazimy sobie, co ona oznacza w praktyce. Gdyby ustawić w kolumnie wszystkie pojazdy przejeżdżające przez Oświęcim tylko przez jedną dobę — przy założeniu, że średnia długość samochodu to pięć metrów — powstałby korek liczący ponad 115 kilometrów. Sięgałby od centrum miasta aż po centrum Krakowa, i to z nawiązką. Skrzyżowanie, którego nie widać na pierwszy rzut oka Powiat oświęcimski leży na styku kilku ważnych szlaków komunikacyjnych południa Polski. Przez jego teren biegnie droga krajowa numer 44, łącząca Kraków z Gliwicami — jeden z kluczowych korytarzy tranzytowych w tej części Małopolski i historycznego pogranicza śląsko-małopolskiego. To właśnie na odcinkach tej drogi w okolicach samego Oświęcimia mapa GPR 2025 rejestruje wartości rzędu 13 000–23 000 pojazdów na dobę. Na pierwszy rzut oka te liczby mogą wydawać się przeciętne. Polska średnia dla dróg krajowych wynosi w 2025 roku 14 880 pojazdów na dobę — powiat oświęcimski mieści się więc w okolicach krajowego środka ciężkości. Ale diabeł tkwi w szczegółach geografii. Oświęcim nie leży przy autostradzie. Najbliższy węzeł autostrady A4 — symbolu polskiej motoryzacyjnej rewolucji ostatnich trzydziestu lat — przebiega kilkanaście kilometrów na północ, przez Chrzanów i Jaworzno. To właśnie tam GDDKiA notuje obciążenia przekraczające 45 000–57 000 pojazdów na dobę, a miejscami zbliżające się do 64 000. Na tle tych wartości Oświęcim wygląda jak spokojna droga lokalna. Ale ta cisza jest złudna. Między Katowicami a Krakowem — w środku największego korytarza transportowego Europy Środkowej Mapa dołączona do raportu GDDKiA mówi więcej niż tysiąc słów. Powiat oświęcimski leży dokładnie pomiędzy dwoma największymi skupiskami ruchu w całym regionie. Od zachodu — Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, gdzie na odcinku autostrady A4 między węzłami Katowice Mikołowska a Katowice Murckowska GPR 2025 zarejestrował 99 196 pojazdów na dobę. Od wschodu — Kraków z obwodnicą A4, na której GDDKiA zanotowała 93 661 pojazdów na dobę. Oświęcim tkwi w środku tego korytarza jak cichy wierzchołek trójkąta. Ruch, który nie jedzie autostradą — z powodu zatorów, kosztów, skrótu trasy albo lokalnego celu podróży — wpada właśnie tutaj. Droga krajowa 44 staje się wówczas alternatywą dla zakorkowanej A4. To zjawisko, które specjaliści od inżynierii ruchu nazywają „efektem przełączania tras” i które raporty GDDKiA potwierdzają jako jeden z kluczowych mechanizmów kształtujących obciążenie dróg niższych klas. Dane z mapy wskazują na odcinkach w rejonie Brzeszcz i Oświęcimia wartości w przedziale 12 000–18 000 pojazdów na dobę. To ruch, który — w klasyfikacji GDDKiA — plasuje te odcinki wśród dróg o średnim i wysokim obciążeniu w skali krajowej. Nic, co nie zmieściłoby się w standardach technicznych drogi GP. Ale też nic, co pozwala spać spokojnie urbanistom odpowiedzialnym za jakość życia w miastach przez które ta droga przebiega. Ciężarówki nocą, turyści latem GPR 2025 po raz pierwszy tak szczegółowo opisuje nie tylko ile pojazdów jeździ, ale również kiedy i czym. I tu powiat oświęcimski zyskuje dodatkowy wymiar. Bliskość Oświęcimia — światowego centrum pamięci o Holokauście, odwiedzanego przez ponad dwa miliony turystów rocznie — przekłada się na wyraźną sezonowość ruchu. Dane GPR wskazują, że województwo małopolskie jako całość notuje w lipcu i sierpniu ruch wyższy o 14,2 procent od średniorocznego. Dla dróg prowadzących bezpośrednio do Muzeum Auschwitz-Birkenau ten wskaźnik jest z pewnością jeszcze wyższy — choć drogi gminne i powiatowe prowadzące bezpośrednio do Miejsca Pamięci nie wchodzą w zakres zamiejskiej sieci krajowej badanej przez GDDKiA. Nocą — między godziną 22.00 a 6.00 — obraz się zmienia. Na drogach krajowych w tej okolicy dominuje wtedy transport ciężki: ciężarówki z naczepami stanowią ogólnopolsko ponad 26 procent ruchu nocnego, a na głównych korytarzach zbliżają się do 30 procent. Małopolskie drogi krajowe obsługują intensywny tranzyt towarowy między Śląskiem a Wschodem — przez Kraków, Tarnów, Rzeszów — a droga 44 stanowi jeden z alternatywnych kanałów tego przepływu. Mieszkańcy Oświęcimia, Brzeszcz czy Kęt, którym huk tirów przeszkadza spać, mają zatem twarde dane po swojej stronie. Co mówią liczby z sąsiedztwa Żeby zrozumieć pozycję powiatu oświęcimskiego w regionalnym układzie komunikacyjnym, warto popatrzeć na liczby z mapy GPR 2025 dla najbliższej okolicy. Na zachód od Oświęcimia, w kierunku Pszczyny i Bierunia, natężenia na drodze krajowej 44 wynoszą 45 000–46 000 pojazdów na dobę — to ponad dwukrotnie więcej niż przez sam Oświęcim. W stronę Chrzanowa na wschód — wartości w przedziale 13 000–18 000. Ku Kętom i Wadowicom na południe — 11 000–16 000. Powiat jest więc miejscem, gdzie intensywny ruch z zachodu zaczyna się rozpraszać w kilku kierunkach, jak rzeka wchodząca w deltę. Ten rozrzut obciążeń ma konkretne konsekwencje planistyczne. Raport GDDKiA wyraźnie wskazuje, że sieć dróg ekspresowych i autostrad przejmuje coraz więcej ruchu, „odciągając” go z dróg niższych klas. Na poziomie całego kraju drogi klasy GP — do której zalicza się znaczna część „czterdziestki czwórki” — odnotowały między GPR 2020/21 a GPR 2025 spadek SDRR o 18 procent. Powiat oświęcimski, pozbawiony bezpośredniego połączenia autostradowego w swojej osi wschód-zachód, może jednak okazać się wyjątkiem od tej reguły. Bez obwodnicy — problem na kolejne pokolenie? Raport GDDKiA wspomina o Programie budowy 100 obwodnic na lata 2020-2030, którego celem jest wyprowadzenie ruchu tranzytowego z terenów zabudowanych. Oświęcim — miasto z centrum historycznym o unikalnym charakterze i szczególną wrażliwością przestrzenną związaną z sąsiedztwem Miejsca Pamięci — jest jednym z miast, gdzie pytanie o tranzyt przez centrum nabiera wymiaru nie tylko komunikacyjnego, ale też kulturowego i etycznego. Dane GPR 2025 pokazują, że przez serce powiatu przejeżdżają dziesiątki tysięcy pojazdów dziennie. Większość z nich nie ma tu żadnego celu. Jadą dalej — na Śląsk, do Krakowa, na południe ku Bielsku. Zostawiają po sobie hałas, spaliny i wibracje. Liczby w raporcie GDDKiA są suche i precyzyjne. Ale za każdą z nich stoi konkretna ulica, konkretny dom i konkretny człowiek, który słyszy każde kolejne auto. Średnia dla całej Polski to 14 880 pojazdów na dobę i rośnie — GPR 2025 odnotował wzrost o 10 procent w stosunku do poprzedniego pomiaru sprzed pięciu lat. Jeśli trend się utrzyma, za kolejnych pięć lat przez powiat oświęcimski będzie przejeżdżać jeszcze więcej aut niż dziś. Pytanie, czy drogi — i miasta — będą na to gotowe, pozostaje bez odpowiedzi. Raport GDDKiA dostarcza danych. Co z nimi zrobimy — to już zadanie dla planistów, samorządowców i nas wszystkich. Dane: Synteza wyników GPR 2025 na zamiejskiej sieci dróg krajowych, GDDKiA/Heller Consult, kwiecień 2026. Pełna publikacja „Ruch Drogowy 2025″ zapowiadana na III kwartał 2026 roku. Strona główna