Rok 2025 był przełomowy dla regionalnej kolei w Małopolsce – liczba pasażerów przekroczyła 27 milionów, co stanowi niemal czterokrotny wzrost względem danych sprzed dekady. To efekt dynamicznego rozwoju Kolei Małopolskich i odważnych inwestycji samorządu województwa. Kluczowe tematy, takie jak rozwój taboru, nowe linie i integracja transportu, zostały omówione podczas II Konferencji „Koleje Samorządowe – Doświadczenia i Perspektywy” w Krakowie. Zmiana myślenia o kolei Jeszcze kilka lat temu kolej regionalna była często traktowana jako środek transportu drugiego wyboru. Dziś, dzięki rozbudowie sieci, częstym kursom i wygodnym pociągom, coraz więcej mieszkańców wybiera ją do codziennych dojazdów. – „Nowoczesny i dobrze zorganizowany transport jest kluczowy. Liczba pasażerów pokazuje, że inwestycje w kolej były słuszne. Staje się ona realną alternatywą dla samochodów” – podkreśla marszałek województwa małopolskiego Łukasz Smółka. Nowe pociągi za miliard złotych W odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie region planuje zakup 25 nowoczesnych pociągów. Umowy na 12 pojazdów już podpisano – pierwsze składy wyjadą na tory latem, kolejne w 2026 roku. Dodatkowa umowa na 7 nowych pociągówma zostać podpisana jeszcze w styczniu. – „Chcemy, by cała dostawa została zrealizowana do 2028 roku. Nowoczesny tabor to komfort, bezpieczeństwo i lepsza jakość podróży” – mówi marszałek Smółka. Pociągi będą wyposażone m.in. w klimatyzację, Wi-Fi, gniazdka, przestrzeń dla rowerów i udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami. Wartość całego zamówienia przekracza 1 miliard złotych. Coraz gęstsza siatka połączeń Równolegle rozwijana jest sieć połączeń. W 2025 roku na trasach regionalnych w Małopolsce uruchomiono 567 pociągów dziennie: 232 obsługiwane przez Koleje Małopolskie, 288 przez Polregio i 47 przez Koleje Śląskie. Dla porównania, w 2018 roku wykonywano 6,2 mln pociągokilometrów, w 2025 roku już prawie 10 mln. Powstały nowe połączenia, m.in. do Rabki-Zaryte, na trasie Bielsko-Biała – Wadowice – Kraków oraz Częstochowa – Kraków, gdzie pociągi osiągają prędkość do 160 km/h, skracając czas podróży do ponad 90 minut. W grudniu uruchomiono też dodatkowe kursy nocne na trasach SKA1, SKA2 i SKA3 – umożliwiające powrót do podkrakowskich miejscowości po godzinie 1:00. Serwis pociągów w Oświęcimiu Jedną z kluczowych inwestycji zapowiedzianych podczas konferencji jest budowa nowoczesnego centrum serwisowego w Oświęcimiu. Będzie to drugie takie zaplecze w regionie. – „To strategiczna inwestycja dla rozwoju kolei samorządowej. Umożliwi sprawną konserwację i naprawę taboru, co przełoży się na punktualność i większy komfort podróży” – zaznacza marszałek Smółka. Koszt przedsięwzięcia to ponad 50 mln zł, z czego prawie 30 mln pochodzi z Funduszy Europejskich. Hala serwisowa i infrastruktura towarzysząca mają być gotowe do początku 2027 roku. Budowa zaplecza w zachodniej Małopolsce pozwoli także zwiększyć częstotliwość kursów do Krakowa – zarówno trasą przez Trzebinię, jak i Skawinę. Zaplecze techniczne w Krakowie – Koleje Małopolskie Kolej bliżej ludzi: Małopolskie Linie Dowozowe Z myślą o mieszkańcach mniejszych miejscowości Małopolska rozwija Małopolskie Linie Dowozowe (MLD). W 2026 roku system będzie obejmował 75 linii autobusowych we wszystkich 22 powiatach i 117 gminach. Linie dowozowe ułatwiają dotarcie do stacji kolejowych, a dzięki jednemu biletowimożna łączyć przejazdy autobusem, tramwajem i pociągiem. – „Tam, gdzie nie ma torów, zapewniamy transport autobusowy. Docieramy już do 117 z 183 gmin. To ogromny krok w kierunku równości komunikacyjnej” – dodaje marszałek Smółka. Nowe linie w 2026 roku obejmą m.in.: Alwernia – Baczyn – Liszki – Kraków Dobczyce – Siepraw – Kraków Koszyce – Igołomia – Kraków Lanckorona – Kraków Dodatkowo, do systemu dołączają autobusy elektryczne i wodorowe – w 2026 roku flotę zasili 15 elektryków i 5 wodorowców, ograniczając emisję spalin i hałasu. Kolej+ i nowe linie kolejowe W ramach rządowego programu Kolej+ w Małopolsce realizowane są projekty budowy lub przywrócenia połączeń do Niepołomic, Myślenic (projekt dokumentacyjny) oraz Olkusza. W czerwcu 2026 roku ruszy nowa linia Nowy Sącz – Marcinkowice, a we wrześniu zostanie przedłużona do Męciny. Równolegle trwa przygotowanie do obsługi nowej, długo wyczekiwanej trasy Podłęże–Piekiełko, która znacząco skróci czas przejazdu z Krakowa do Nowego Sącza. Jeden bilet, więcej możliwości Od 2023 roku działa Małopolski Bilet Zintegrowany – obejmujący autobusy MLD, miejskie, tramwaje i pociągi. Dzięki temu pasażer może korzystać z różnych środków transportu w ramach jednej transakcji. Bilety można kupić w aplikacji iMKA, a ich cena jest nawet 10% niższa. System jest otwarty dla innych organizatorów transportu. Przystąpił do niego m.in. Związek Komunalny Komunikacja Międzygminna w Chrzanowie, a kolejne jednostki planują dołączenie. Intercity z biletem regionalnym Na wybranych trasach PKP Intercity wprowadzono pilotażowy program honorowania biletów regionalnych. Dzięki temu pasażerowie mogą korzystać z 11 pociągów IC na trasach m.in. Kraków – Oświęcim, Kraków – Zakopane, Kraków – Trzebinia i Kraków – Tarnów. Program potrwa do 7 marca 2026 r. Park & Ride Rozwija się także sieć parkingów przesiadkowych Park & Ride. W latach 2022–2023 powstało 19 takich obiektów, m.in. w Kalwarii Zebrzydowskiej, Krzeszowicach, Skawinie i Wadowicach. W 2025 roku kolejne 14 samorządów otrzymało wsparcie – blisko 1,5 mln zł. Powstaną nowe obiekty m.in. w Zatorze i Leńczach. Foto: UMWM